Wanneer dagelijkse handelingen steeds meer moeite kosten, kan de juiste ondersteuning een wereld van verschil maken. Misschien merkt u dat lopen minder vanzelfsprekend wordt, opstaan uit een stoel meer kracht kost of dat aankleden langer duurt dan vroeger.

Veel ouderen en hun familie vragen zich in zo’n situatie af welke zorg passend is. Wat houdt somatische zorg precies in? Wanneer komt u hiervoor in aanmerking? En wat betekent dit voor zelfstandig wonen?

In deze blog leggen we uit wat somatische zorg is, wanneer deze zorg nodig kan zijn en hoe somatische ouderenzorg bijdraagt aan een veilige, comfortabele en zelfstandige manier van leven.

Wat is somatische zorg?

Somatische zorg is zorg die zich richt op lichamelijke aandoeningen, beperkingen en herstel. Het woord somatisch betekent letterlijk ‘lichamelijk’.

Dat betekent echter niet dat alleen de medische kant belangrijk is. Goede somatische ouderenzorg kijkt juist naar de hele persoon. Welke dagelijkse handelingen lukken nog zelfstandig? En waar is ondersteuning wenselijk? Het doel is altijd hetzelfde: de kwaliteit van leven behouden of verbeteren, terwijl u zoveel mogelijk zelf de regie houdt.

Waaruit bestaat somatische ouderenzorg?

De invulling van somatische zorg verschilt per persoon. Sommige ouderen hebben vooral praktische ondersteuning nodig, terwijl anderen ook verpleegkundige of medische zorg ontvangen.

Somatische zorg kan onder andere bestaan uit:

• hulp bij wassen, douchen en aankleden
• ondersteuning bij het aantrekken van steunkousen
• begeleiding bij lopen en bewegen
• medicatiebeheer
• wondzorg of verpleegkundige handelingen
• ondersteuning bij eten en drinken wanneer dit moeilijker wordt
• inzet van hulpmiddelen om veilig en zelfstandig te blijven functioneren

Naast deze praktische ondersteuning is er veel aandacht voor het behouden van spierkracht, mobiliteit en zelfstandigheid. Juist door te blijven doen wat nog mogelijk is, blijven ouderen vaak langer actief en vitaal.

Wat zijn de signalen dat somatische zorg nodig kan zijn?

Lichamelijke veranderingen ontstaan meestal geleidelijk. Daardoor is het niet altijd eenvoudig om te bepalen wanneer extra ondersteuning verstandig is.

Vaak zijn het kleine signalen die steeds vaker terugkomen. Herkent u één of meerdere van onderstaande situaties?

• Lopen kost meer moeite of voelt onveilig.
• Traplopen wordt steeds zwaarder.
• Opstaan uit een stoel vraagt veel inspanning.
• Wassen of aankleden lukt niet meer volledig zelfstandig.
• Er is hulp nodig bij medicatie of steunkousen.
• Vermoeidheid belemmert dagelijkse activiteiten.
• Er ontstaat angst om te vallen.
• Herstel na een operatie verloopt moeizaam.
• Zelfstandig wonen voelt minder veilig.

Deze veranderingen kunnen verschillende oorzaken hebben. Hoe eerder lichamelijke achteruitgang wordt besproken, hoe groter de kans dat passende ondersteuning kan helpen om de zelfstandigheid te behouden.

Thuis of wonen in een zorgomgeving?

Niet iedereen met een lichamelijke klachten en beperkingen verhuist direct naar een woonzorglocatie. Veel ouderen ontvangen eerst thuiszorg, eventueel aangevuld met hulpmiddelen of mantelzorg. Wanneer de zorgvraag toeneemt, kan wonen in een verzorgingshuis met somatische zorg meer rust bieden. Er is dan dag en nacht professionele ondersteuning beschikbaar, terwijl bewoners zoveel mogelijk hun eigen dagritme behouden.

Voor veel families betekent dit ook dat de rol van mantelzorger verandert. Bezoeken staan weer in het teken van samenzijn, in plaats van zorgen.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Veel ouderen wachten lang voordat zij extra ondersteuning aanvragen. Toch hoeft dat niet.

Twijfelt u of somatische zorg in een zorgresidentie passend is voor uzelf of voor een naaste? Bespreek dit dan met de huisarts of een zorgprofessional. Samen kunt u kijken welke vorm van ondersteuning het beste aansluit bij de huidige én toekomstige zorgbehoefte.

Behoefte aan meer informatie over hoe het wonen met somatische zorg er in onze residenties uitziet? Neem contact op met onze woonzorgadviseurs.