Voor veel mensen met dementie is thuis de plek waar zij zich het meest veilig en vertrouwd voelen. Ook partners en kinderen doen vaak alles wat mogelijk is om hun dierbare zo lang mogelijk in de eigen woning te laten blijven. Dat is begrijpelijk, want een verhuizing is een ingrijpende stap.

Toch is dementie een progressieve aandoening. De vraag is daarom niet alleen of iemand thuis kan blijven wonen, maar vooral wanneer thuis wonen niet langer de beste oplossing is. Door tijdig vooruit te kijken, kunnen u en uw naasten keuzes maken die bijdragen aan veiligheid, rust en kwaliteit van leven.

Er bestaat geen vaste termijn

Hoe lang iemand met dementie thuis kan blijven wonen, verschilt sterk per persoon. Sommige mensen wonen nog jarenlang zelfstandig met ondersteuning, terwijl anderen al in een eerder stadium intensieve begeleiding nodig hebben.

Dat heeft onder andere te maken met:

• het type dementie
• het tempo waarin de ziekte zich ontwikkelt
• de lichamelijke gezondheid
• de woonsituatie
• de beschikbaarheid van mantelzorg en professionele ondersteuning

Iedere situatie is daarom uniek en vraagt om een persoonlijke afweging.

Wanneer is thuis wonen nog passend?

In de eerste fase van dementie lukt het veel mensen nog goed om thuis te wonen. Zeker wanneer er voldoende structuur is en familie of thuiszorg ondersteuning biedt.

Vaak helpen relatief eenvoudige oplossingen, zoals:

• een duidelijke dagstructuur
• geheugensteuntjes
• medicatiebegeleiding
• huishoudelijke ondersteuning
• vaste contactmomenten met familie of vrienden

Professionele thuiszorg of dagbesteding kan ervoor zorgen dat iemand langer zelfstandig én prettig thuis kan blijven wonen. Bovendien helpt een vertrouwde omgeving vaak om gevoelens van onrust of onzekerheid te beperken.

Signalen dat thuis wonen steeds moeilijker wordt

Naarmate dementie vordert, veranderen ook de zorgbehoeften. Soms gaat dit geleidelijk, soms lijken de veranderingen zich ineens op te stapelen.

Zo kunnen er signalen zijn zoals:

• onveilige situaties zoals vergeten het gas of elektrische apparaten uit te zetten
• verdwalen in een bekende omgeving
• problemen met persoonlijke verzorging
• toenemende nachtelijke onrust
• regelmatig vallen
• angst, achterdocht of verwarring

Vaak is het niet één gebeurtenis die de doorslag geeft, maar een combinatie van ontwikkelingen waardoor thuis wonen minder veilig of comfortabel wordt.

De rol van mantelzorg wordt steeds groter

Bij dementie verandert niet alleen het leven van degene die de diagnose krijgt. Ook partners, kinderen en andere familieleden merken dat de zorg langzaam steeds intensiever wordt.

Veel mantelzorgers nemen stap voor stap meer verantwoordelijkheden over. Eerst gaat het om boodschappen of administratie, later komen daar persoonlijke verzorging, medicatie, toezicht en nachtelijke ondersteuning bij.

Juist doordat deze veranderingen geleidelijk ontstaan, merken veel mantelzorgers pas laat hoeveel er van hen wordt gevraagd.

Waarom op tijd vooruitdenken belangrijk is

Veel families wachten met het oriënteren op een passende woonomgeving totdat er een crisis ontstaat. Bijvoorbeeld na een val, een ziekenhuisopname of wanneer iemand plotseling niet meer veilig alleen kan zijn.

Dat is begrijpelijk, maar juist vroegtijdig oriënteren biedt meer rust. U hoeft immers niet direct een beslissing te nemen. Door alvast informatie te verzamelen en verschillende mogelijkheden te bekijken, ontstaat ruimte om op een rustig moment een weloverwogen keuze te maken..

Wanneer is het moment om een andere woonvorm te overwegen?

Er bestaat geen checklist die precies aangeeft wanneer iemand moet verhuizen. Wel zijn er situaties waarin het verstandig is om verder te kijken.

Dat is bijvoorbeeld wanneer:

• de veiligheid thuis niet langer gegarandeerd kan worden
• iemand voortdurend toezicht nodig heeft
• professionele thuiszorg onvoldoende ondersteuning biedt
• mantelzorgers structureel overbelast raken
• onrust, angst of verwardheid steeds vaker voorkomen
• de kwaliteit van leven afneemt

Een passende woonomgeving draait niet alleen om goede zorg. Juist persoonlijke aandacht, een herkenbaar dagritme, sociale contacten en een veilige leefomgeving dragen eraan bij dat iemand zich weer prettig kan voelen.

Kies voor rust in plaats van wachten op een crisis

De overgang van thuis wonen naar een zorgomgeving is voor veel families emotioneel. Toch ervaren veel naasten achteraf dat zij de stap liever iets eerder hadden gezet.

Twijfelt u of thuis wonen nog passend is? Dan hoeft u niet direct een beslissing te nemen. Een eerste stap kan al zijn om veranderingen bij te houden en deze te bespreken met de huisarts of casemanager dementie. Ook is het waardevol om met familieleden, vrienden of buren in gesprek te gaan. Zij zien soms veranderingen die u zelf, doordat u er dagelijks middenin staat, minder snel opmerkt.

Het belangrijkste is uiteindelijk niet hoe lang iemand thuis kan blijven wonen, maar hoe lang thuis wonen veilig, prettig en verantwoord blijft. Wanneer de juiste ondersteuning op het juiste moment wordt ingezet, ontstaat vaak meer rust. Niet alleen voor de persoon met dementie, maar voor de hele familie.

Wanneer de dagelijkse zorg afneemt, ontstaat vaak weer meer ruimte voor waardevolle momenten samen. Een bezoek draait dan niet meer om zorgen en regelen, maar om aandacht, een wandeling, een gesprek of samen koffie drinken.

Op websites als Alzheimer Nederland kunt u betrouwbare informatie vinden over dementie.

Meer informatie over wonen met dementie in onze residenties? Neem contact op met onze woonzorgadviseurs via 085 808 7050.